عینک در طبیعت !

شاید عنوان این نوشته کمی عجیب باشد، اما واقعا در این نوشته می‌خواهیم به عینک‌های موجود در طبیعت و محیط‌زیست بپردازیم. در محیط اطراف ما مکان‌ها، حیوانات، گیاهان و پدیده‌هایی وجود دارد که در اسم آن‌ها واژه‌ی «عینک» وجود دارد. ما غالبا وجه تسمیه یا علت نام‌گذاری این موارد را با واژه‌ی عینک، نمی‌دانیم اما بهرحال آشنایی با این موارد خالی از لطف نیست.

تالاب عینک

تالاب عینک یا به گیلکی عینک سَل (یا دریاچه عینک یا مرداب عینک) تالابی طبیعی است که در شهر رشت نزدیک پارک دانشجو واقع است که از سمت غرب آن به اراضی کشاورزی محدود شده‌است. این تالاب بزرگترین تالاب شهری ایران بوده و به دلیل آن که در عکس‌های هوایی شبیه عینک است، این‌گونه نامیده شده‌است. تالاب عینک از مناطق گردشگری مهم رشت، با محیط ۱۲ کیلومتر و منبع آبی ۳۰ هکتار است. تالاب عینک یک اکوسیستم زنده درون‌شهری بوده که در مسیر پرندگان مهاجر قرار داشته و قابلیت آن را دارد که بخشی از پرندگان مهاجر این تالاب را به عنوان زیستگاه خود انتخاب نمایند. پوشش گیاهی این منطقه تا چند دهه قبل از تنوع و کیفیت بالایی برخوردار بوده که در دهه‌های گذشته به علت رشد و توسعه ناموزون شهری، آسیب‌های بسیاری دیده است.

معدن مس عینک

معدن مس عینک در منطقه «عینک» ولایت لوگر افغانستان در ۳۰ کیلومتری جنوب‌غربی کابل قرار دارد. این معدن بزرگترین معدن مس در افغانستان و دومین معدن بزرگ مس در جهان است. این معدن، ذخیره‌ای معادل ۱۱٫۳ میلیون تن مس را دارا می‌باشد. طبق شواهد تاریخی، این معدن قبل از اسلام نیز مورد بهره‌برداری بوده‌است. معدن عینک در سال ۱۹۷۳ مجددا کشف و در سال ۱۹۷۴ فعالیت‌های اکتشافی در این معدن شروع شد.

قنات عینک

قنات عینک در روستای غارقان شهرستان مشهد در استان خراسان رضوی قرار دارد. طول این قنات ۷۰۰ متر و تعداد چاه‌های آن ۲۵ میله است. عمق چاه اصلی این قنات ۱۰ متر و فاصله‌ی سرچشمه‌ی آن تا محل چاه ۳۰۰ متر می‌باشد. دبی کلی قنات عینک در حدود ۵ لیتر بر ثانیه و اراضی تحت کشت این قنات تقریبا ۷ هکتار است.

تپه عینک

تپه عینک در روستای بلبلان‌آباد شهرستان قروه‌ی کردستان واقع می‌باشد. این تپه در اسفند ۱۳۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

گل عینک

گل عینک یا گل چشمک، گیاهی است یک‌ساله، علفی و تقریبا انگلی که با استفاده از ریشه‌های دارای مکنده‌اش، روی ریشه‌ی گیاهان مجاورش بخصوص گیاهان خانواده غلات مستقرشده و از شیره‌ی گیاهی گیاه میزبان می‌مکد و رشد. برگ‌های گل عینک کوچک و دندانه‌دار با رنگ سبز بوده که بدون دمبرگ ساقه را در بغل می‌گیرد. گل‌های این گیاه به رنگ زرد روشن و در تابستان از بغل برگ‌ها شروع به رشد و نمو می‌کند.

خرس عینکی

خرس عینکی که به خرس آندی هم معروف است، نوعی خرس است که در قاره‌ی آمریکای جنوبی زندگی می‌کند و در واقع تنها خرسی است که در نیمکره‌ی جنوبی زمین وجود دارد. دور چشم این نوع خرس‌ها، موهایی با رنگ متفاوت‌تر از موهای صورتش وجود دارد که از دور شبیه عینک به نظر می‌رسد و به این دلیل این خرس‌ها را خرس عینکی نامیده‌اند.

گیله‌مات عینک‌دار

گیله‌مات عینک‌دار، نام یک گونه از دسته‌ی گیله‌مات‌های حقیقی است که پرندگان دریایی شیرجه‌زن کوچک تا متوسطی هستند. این پرندگان بال‌های باریک و کوتاه و دم کوتاهی دارند. ظاهر آن‌ها به خاطر رنگ سیاه و سفیدشان و برخی از رفتارهایشان به پنگوئن‌ها شبیه بوده ولی ارتباطی نژادی با هم ندارند. گیله‌مات‌ها شناگران و شیرجه‌زنان ماهری بوده ولی راه‌رفتن آن‌ها عجیب و ناقص به نظر می‌آید. این پرندگان بال‌های کوتاهی داشته و باید برای پرواز به سرعت بال‌بزنند. گیله‌مات‌ها در نواحی نزدیک به دریاها زندگی می‌کنند و معمولا تنها برای تخم‌گذاری و تولیدمثل به خشکی می‌آیند. پرهای دور چشم این پرندگان بر خلاف پرهای سایر نواحی سر آن‌ها، سفید بوده و شبیه عینک به نظر می‌آید.

فرخنده عینک‌سیاه

فرخنده عینک‌سیاه نام یک گونه از تیره فرخنده است که در واقع از هم خانواده‌های گنجشک‌‌ها هستند. دور چشم این پرندگان سیاه بوده و از دور شبیه عینک‌آفتابی به نظر می‌رسد.

تمرین هایی برای سلامت چشم !

تمرین‌های مناسب برای چشم‌ها

چشم‌ها در صورت کار مداوم و یکنواخت خسته می‌شوند. امروزه بسیاری از ما، ساعت‌های متمادی بسیاری را پشت کامپیوتر و لپ‌تاپ‌مان در محل کار یا منزل‌مان طی می‌کنیم. حتی اگر مانیتورتان بهترین کیفیت را داشته و از تکنولوژی LED باشد و چشمان‌تان در فاصله‌ی مناسب و استاندارد از مانیتور قرار گرفته باشد، باز نمی‌توان جلوی تمام آسیب‌های وارده بر چشم را گرفت. در استفاده‌ی طولانی‌مدت از چشم‌ها و بخصوص خیره‌شدن یکنواخت به تصویر تقریبا ثابت مانیتور، آسیب‌هایی به چشم وارد می‌شود که با برخی تمرین‌ها و تکنیک‌ها می‌توان این آسیب‌ها را به شدت کاست.

 

یکی از عوارض رایج کار با کامپیوتر، خستگی و خشکی شدید چشم است. وقتی با دقت و تمرکز بالا روی کار به مانیتور خیره می‌شوید، نسبت به حالت عادی عضلات چشم شما کمتر حرکت می‌کند و کمتر پلک می‌زنید. به همین علت پس از چند ساعت کار مداوم چشمان شما خسته و سطح چشم‌تان کمی خشک می‌شود، که این وضعیت کار کردن را برای شما دشوار می‌کند. استفاده از تمرین‌های چشمی که در ادامه می‌آید، می‌تواند مقداری از خستگی و عوارض دیگر کارکردن مداوم با کامپیوتر، همچون خشکی چشم را بکاهد. نرم‌افزارهایی هم وجود دارند که با زمان‌بندی مشخصی، هر چند وقت یک‌بار به شما این تمرین‌های چشمی را یادآوری می‌کند.

 

با دست‌های‌تان دیدتان را تاریک نمایید!

همان‌طور که سر جای خود نشسته‌اید، کف‌دست‌هایتان را به چشم‌های خود نزدیک کرده تا دیدتان به علت سایه‌ی ناشی از دست‌هایتان تاریک‌شود. دقت کنید که دست‌هایتان به چشمان‌تان فشاری وارد‌نکند. وقتی که هیچ‌چیزی از فضای اطراف را نمی‌بینید و تنها شاهد سایه‌ی سیاه ناشی از کف دست‌تان هستید، به مدت ۳۰ ثانیه خیره بمانید. می‌توانید بجای این کار، چشم‌هایتان را برای ۵ ثانیه آرام ببندید و ۵ ثانیه باز کنید. این حرکت را حداقل سه بار تکرار کنید تا خستگی چشمتان کم شود.

 

به بالا و پایین نگاه کنید!

همان‌طور که سر جای خود نشسته‌اید، در حالی که گردن و سرتان ثابت است، برای ۵ ثانیه به سقف بالاسرتان خیره شوید و سپس برای ۵ ثانیه به کف اتاق خیره شوید. حداقل سه بار این حرکت را انجام دهید. این حرکت را می‌توانید به حالت مشابهی برای چپ و راست هم تکرار کنید و هر بار سعی کنید بی حرکت سر و گردن به دورترین نقطه‌ی ممکن در سمت چپ و راست خیره شوید.

چشم‌هایتان را بچرخانید‍!

همان‌طور که سر جای خود نشسته‌اید، در حالی که گردن و سرتان ثابت است، ۵ دور چشمان‌تان را بچرخانید و سپس به روبرو نگاه کنید. پس از ۵ ثانیه توقف دوباره ۵ دور چشمان‌تان را این بار در جهت برعکس بچرخانید.

نوک بینی‌تان را ببینید!

همان‌طور که سر جای خود نشسته‌اید، برای ۵ ثانیه به نوک بینی خود خیره شوید و سپس بدون حرکت سر و گردن‌تان، برای ۵ ثانیه به سقف خیره شوید. این حرکت را حداقل ۳ بار تکرار کنید.

 

به افق خیره شوید!

این‌بار از سر جای خود بلند شده و از پنجره اتاق‌تان به دورترین نقطه‌ی قابل دید برای ۱۰ ثانیه خیره شوید. اگر اتاق‌تان پنجره نداشت، از سر جای خود بلند نشده و از همان‌جا به دورترین نقطه‌ی اتاق ۱۰ ثانیه خیره شوید.

دور را بخوانید!

یک کلمه با فونت درشت روی کاغذی پرینت کرده و به دیوار روبروی‌تان بچسبانید به طوری که تقریبا ۵ متر با آن فاصله داشته‌باشید و بتوانید آن را بخوانید! ۱۰ ثانیه چشم چپ را بدون هیچ فشاری با دست پوشانده و با چشم راست آن را بخوانید و سپس این حرکت را برای چشم دیگرتان انجام دهید.

چشمان‌تان را مرطوب نگه دارید!

با پلک‌زدن و جلوگیری از بی‌حرکت‌ماندن چشم، اشک در چشم ترشح می‌شود و نمی‌گذارد که سطح چشم خشک شود. بنابراین سعی کنید مدت زمان زیادی خیره نشوید و هنگام کار به مقدار معمول پلک بزنید. استفاده از قطره‌های اشک مصنوعی هم در صورت مشورت با پزشک چشم، برای جلوگیری از خشکی چشم موثر است.

چه مدل عینکی به صورتی می اید؟

 

چه مدل عینکی به چه صورتی می آید ؟

عینک‌ها در انواع مختلفی وجود دارند ، عینک‌های طبی ، که شامل عینک‌های نزدیک بینی و عینک‌های دوربینی می‌شود و همچنین عینک‌های آفتابی .به طور کلی عی2015-new-vintage-eyeglggsssgasses-men-fashion-eyeنک تاثیر زیادی بر روی صورت افراد دارد به نحوی که انتخاب یک عینک مناسب در زیبایی تاثیر بسزایی دارد. در این مقاله ما شما را راهنمایی می‌کنیم تا اتنخاب مناسبی داشته باشید.
عینک‌های آفتابی یکی از ضمائم خیلی مهم هستند و البته نباید هر عینک آفتابی را انتخاب کرد ، باید عینک‌های استاندارد را برای محافظت از چشمانتان استفاده کنید.

علاوه بر آن باید عینک‌هایی را انتخاب کنید که به صورت شما بیاید زیرا صورت‌های مختلفی وجود دارد مانند : صورت‌های گرد ، کشیده و … .

حال توضیحات جالبی را در رابطه با انتخاب عینک و هم چنین عینک‌هایی که با رنگ‌های مختلف وجود دارد ارائه می‌دهیم ، با ما همراه باشید.

انتخاب فریم با توجه به شکل صورت

قبل از این که به رنگ عینک تان بپردازید و بخواهید رنگ آن را انتخاب کنید اول به قاب و فریم عینک تان دقت کنید . اول فریمی را انتخاب کنید که صورت شما را اذیت نکند .

اگر صورت مربع شکلی دارید : قاب و فرم‌های را انتخاب کنید که گرد و یا بیضی باشند زیرا انحنا و حالت خمیدگی که این عینک‌ها دارند باعث می‌شوند که صورت شما را از حالت مربع شکل خارج کند و حالت مربع بودن صورتتان را کاهش می‌دهد .

اگر صورت گردی دارید : قاب و فریم‌های کشیده و مربع را انتخاب کنید و البته اگر در گوشه ی عینک‌ها حالت زاویه دار باشند بسیار مناسب است ، زیرا صورت شما را به اصطلاح سرو سامان می‌دهد و از حالت گردی خارج می‌سازد و البته به یاد داشته باشید ، افرادی که صورت گردی دارند نباید از عینک‌های که شکل گردی دارند ، استفاده کنند زیرا گردی صورت شما افزایش می‌یابد .

اگر صورت شما بیضی شکل است : فریم‌های مستطیل شکل و کشیده باعث می‌شوند که صورت شما کشیده به نطر برسد . افرادی که صورت‌های بیضی دارند ، بهترین حالت را دارند زیرا به صورت‌های بیضی همه مدل‌های قاب عینک می‌آید و آنها می‌توانند هر فریمی را که دوست دارند انتخاب کنند . و فقط یک نکته متذکر می‌شویم و آن این است که از عینک‌های که فرم و قاب ظریفی دارند، استفاده نکنید .

اگر صورتی مستطیل شکل دارید: بهتر است از فریم‌هایی استفاده کنید که گوشه‌های آن گرد هستند و دارای زاویه ی گرد می‌باشند ، زیرا برای اینکه حالت تعادلی ب ین صورتتان و قاب عینک تان برقرار کنید این حالت بهترین است.
نکاتی که باید هنگام خرید عینک به آنها دقت داشته باشید

  • شیشه ی عینکی را که انتخاب می‌کنید نباید زیاد سنگین باشد که شما را اذیت کند.
  • عینکتان نباید زیاد به روی بینی شما فشار بیاورد و این موضوع را زمانی متوجه می‌شوید که عینک تان را بر می‌دارید ، عینک نباید اثری را بر روی بینی شما گذاشته باشد.
  • اگر دسته‌های عینکتان به پشت گوش شما می‌رود ، اذیتتان می‌کند ، این ناحیه قابل تعویض می‌باشد حتما آن را عوض کنید.

چه رنگی برای عینک من بهتر است

  • رنگی را برای عینکتان انتخاب کنید که به رنگ صورت شما بیاید .
  • اگر شما صورت و پوست سفیدی دارید : بهتر است از رنگ‌های تند استفاده کنید مانند قرمز ، قهوه ای ، آبی ، مشکی ، این رنگ‌ها بیشتر به شما می‌آیند .
  • اگر پوست صورتتان سفید نیست: بهتر است از رنگ‌هایی مانند سفید ، مشکی ، خاکستری استفاده کنید .

در آخر به دو نکته جالب اشاره می‌کنیم:

  • اگر می‌خواهید عینک‌های رنگی را انتخاب کنید بهتر است عینک خود را بنا به رنگ مویی که دارید که انتخاب کنید تا‌ هارمونی رنگ‌هایی که به کار برده اید جالب تر شود .
  • اگر از عینک‌های رنگی استفاده می‌کنید رنگ عینک تان نباید با رنگ رژ لب تان مثل هم باشند ، اگر رنگ عینک تان قرمز می‌باشد ، از رژلب قرمز استفاده نکنید .

 

عينک طبي تنها يک وسيله تزييني نيست

نحوه انتخاب فريم براى خانم ها وآقايانlogo

WWW.Eynaksedaghat.ir

عينك‌ آفتابي‌هايي كه كنار خيابان به فروش مي‌رسند، غيراستانداردند

 

عينك‌ آفتابي‌هايي كه كنار خيابان به فروش مي‌رسند، غيراستانداردندbad_sunglasses

برخي عينك‌هاي آفتابي وارداتي به ويژه آن‌هايي كه در كنار خيابان و به قيمت‌هايي پايين همچون دو هزار تومان به فروش مي‌رسند، هيچ كدام از استانداردهاي لازم از جمله فيلتر جاذب اشعه UV را نداشته و مضر هستند.

محمدرضا لواساني ـ ‌توليدكننده عينك آفتابي ‌ـ در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران ، با بيان اين مطلب افزود: حدود 80 درصد از عينك‌ آفتابي‌هاي موجود در بازار وارداتي است.

وي با بيان اين‌كه عينك‌هاي آفتابي وارداتي در صورت داشتن برند معتبر از كشورهايي همچون ايتاليا ، آلمان ، فرانسه و عينك‌هاي فاقد برند معتبر از كشورهايي شرقي همچون چين، كره و تايوان وارد مي‌شوند، خاطرنشان كرد: البته بعضا نيز ديده شده كه نمونه برخي برندهاي معتبر اروپايي در چين توليد شده و محصولات چيني با برند اروپايي وارد كشور مي‌شود.

اين توليدكننده عينك آفتابي در خصوص چگونگي تشخيص عينك آفتابي استاندارد از غير استاندارد گفت: مصرف كننده به هيچ وجه توانايي تشخيص استاندارد يا غير استاندارد بودن عينك آفتابي را ندارد و در اين موارد به صورت اعتماد بين خريدار و فروشنده عمل مي‌شود.

وي ادامه داد: در توليد عينك‌هاي آفتابي رعايت استانداردها بسيار مهم بوده و شيشه اين عينك‌ها بايد مجهز به فيلتر جذب كننده اشعه UV باشد. همچنين شيشه عينك‌هاي آفتابي بايد عاري از هرگونه موج، هاله رنگ و لكه باشند.

موسسه استاندارد بر واردات عينك آفتابي از مبادي رسمي نظارت كرده و آن‌ها را در آزمايشگاه‌هاي اپتيك دانشگاه شريف و دانشگاه علوم پزشكي تست مي‌كند.

لواساني با بيان اين‌كه برخي فروشندگان، عينك‌هاي آفتابي غيراستاندارد و ارزان قيمت را به عنوان عينك‌ اصل و به قيمت‌هاي بالا ‌مي‌فروشند، تصريح كرد: در حال حاضر موسسه استاندارد بر واردات عينك آفتابي از مبادي رسمي نظارت كرده و استاندارد آن‌ها را در آزمايشگاه‌هاي اپتيك دانشگاه شريف و دانشگاه علوم پزشكي تست مي‌كند.

وي خاطرنشان كرد: بر واردات عينك از مبادي غير رسمي هيچگونه نظارتي نشده و عينك‌هاي وارداتي از اين مبادي معمولا فاقد استانداردهاي لازم هستند.

به گفته او عينك‌هاي آفتابي غيراستاندارد نه تنها از چشم در برابر اشعه آفتاب محافظت نمي‌كنند، بلكه در زمان استفاده از اين عينك‌ها به دليل بازتر شدن عدسي چشم، درصد بيشتري از اشعه مضر UV وارد چشم شده و آسيب بيشتري مي‌رسانند.


WWW.Eynaksedaghat.ir

تنبلی چشم

تنبلی چشم یا آمبلوپی (Amblyopia) که در حدود ۳٪ از افراد دیده می‌شود زمانی رخ می‌دهد که چشم در دوره کودکی دید طبیعی نداشته باشد. این اختلال که معمولاً در یک چشم دیده می‌شود بدلیل اختلال دید چشم تنبل بر اثر عوامل مختلف نظیر عیوب انکساری (دوربینی، نزدیک بینی، یاآستیگماتیسم)، انحراف چشم (لوچی یا استرابیسم)، و یا عدم شفافیت مسیر بینایی (ناشی از عواملی نظیر آب مروارید، کدورت قرنیه، و یا افتادگیپلک) رخ می‌دهد. عدم وضوح تصویر در چشم بیمار و بهتر بودن تصویر ایجاد شده در چشم سالم سبب می‌شود تا مغز بین دو چشم، چشم سالم را برای دیدن انتخاب کند و در واقع مسیر ارسال تصویر از چشم بیمار به مغز را مسدود و یا اصطلاحاً دید چشم بیمار را «خاموش» کند.

علائم تنبلی چشم

تنبلی چشم معمولاً در سنین زیر ۶ سال ایجاد شده و اغلب توسط والدین کشف می‌شود. در سنینی که کودک قادر به بیان مشکلات خود می‌باشد ممکن است از ضعف بینایی، خستگی چشم و یا سردرد شکایت داشته باشد. اما در اغلب موارد کودک شکایتی ندارد. ممکن است علایم بیماری‌های مسبب تنبلی چشم نظیر انحراف چشم و آب مروارید منجر به تشخیص شوند. ولی زمانیکه تنبلی چشم ناشی از عیوب انکساری باشد تشخیص آن مشکل است زیرا کودکان به راحتی توسط چشم دیگر می‌بینند و کمبود دید در چشم بیمار را جبران می‌کنند.

درمان تنبلی چشم

خوشبختانه تنبلی چشم در صورتیکه در زمان مناسب تشخیص داده شود براحتی قابل درمان است. درمان تنبلی چشم معمولاً بصورت بستن چشم سالم و وادار کردن مغز به دیدن با چشم تنبل است. این درمان ممکن است هفته‌ها و یا حتی ماه‌ها طول بکشد که البته چشم سالم باید به تناوب باز شود. در مواردی که تنبلی ناشی از عیوب انکساری است تجویز عینک یا لنز سبب وضوح تصویر در چشم معیوب و درمان تنبلی خواهد شد. مواردی نیز که تنبلی ناشی از انحراف چشم است با جراحی و اصلاح انحراف قابل درمان است.

تکامل سیستم بینایی تا سنین ۸ تا ۱۰ سالگی صورت می‌گیرد و درمان تنبلی چشم بعد از این سنین بسیار بعید است. بنابراین در صورتیکه چشم تنبل در سنین پایین درمان نشود بعد از سن ۱۰ سالگی در اکثر موارد هیچ درمانی نخواهد داشت و ممکن است منجر به از دست رفتن شدید دید در یک چشم شود.

برای جلوگیری از تنبلی چشم، کودک باید بعد از تولد در زایشگاه توسط متخصص کودکان و در سنین ۳ تا ۴ ماهگی و ۲ تا ۳ سالگی توسط چشم پزشک معاینه شود. محققان می گویند، تماشای انیمیشن های سه بعدی با استفاده از عینک سه بعدی، می تواند یک گزینه مناسب برای درمان تنبلی چشم در کودکان باشد

تحول در خواندن با عینک مطالعه هوشمند+تصاویر

عینک مطالعه هوشمند

محققان دانشگاه یوتا عینک هوشمندی ساخته‌اند که با استفاده از لنزهای مایع، دیدگان کاربر را دنبال کرده و فوکوس می‌کند.

به گزارش ایسنا و به نقل از دیلی میل، عینک تطبیق‌پذیر از فناوری لنزهای دو جداره با مایع میانی ساخته شده است، برای کنترل هر لنز از سه محرک استفاده می‌شود که با افزایش یا کاهش قطر لنز در محل فوکوس چشمان کاربر، لذت مطالعه را دوچندان می‌کند.

مهمترین ویژگی عینک جدید قابلیت تطبیق با عمق دیدگان کاربر است، به این صورت که اگر کاربر سر از مطالعه بردارد و به دور دست نگاه کند، آنگاه عینک به صورت خودکار عمق میدان تصویر را تغییر می‌دهد و تنظیمات لازم را متناسب با وضعیت کاربر اعمال می‌کند.

مهمترین مشکل افرادی که از عینک مطالعه استفاده می‌کنند ضرورت تعویض عینک هنگام برداشتن نگاه از صفحات کتاب است، بنابراین تنها راه‌حل این مشکل استفاده از نسل جدید عینک با قابلیت تغییر عمق میدان دید با توجه به محل نگاه کاربر است.

فرایند تغییر میدان دید و تغییر خودکار فوکوس در عینک جدید با استفاده از حسگر تشخیص فاصله با نور نامرئی فرو سرخ انجام می‌شود.

این حسگر با تولید پالس‌های نوری پس از تشخیص فاصله اطلاعات خروجی را در اختیار مرکز پردازش مینیاتوری قرار داده تا فرمان تطبیق یا فوکوس در کمترین زمان اعمال شود.

سرعت تغییر فوکوس در عینک جدید 14 میلی ثانیه است و باتری آن پس از هر بار شارژ تا 24 ساعت کار می‌کند.

همه چيز درباره آب مرواريد

ایسنا: آب مرواريد، كدر شدن عدسي چشم است كه منجر به مشكلات بينايي مي‌شود. در مراحل اوليه، استفاده از نور قوي و عينك، مشكلات بينايي ناشي از آب مرواريد را كمتر مي‌كند. اما در مراحل بعدي بيماري، انجام جراحي براي بهبود بينايي ضروري است. امروزه عمل جراحي آب مرواريد كم خطر و بسيار موثر است.

عدسي ساختمان شفاف و بدون رگ با قطر حدود 9 ميلي متر و ضخامت 4 ميلي متر است كه در قسمت مياني كره چشم قرار گرفته و باعث تمركز نور بر روي شبكيه مي‌شود. شبكيه لايه حساس به نور در چشم است كه پيام‌هاي بينايي را دريافت مي‌كند.

در يك چشم طبيعي نور از عدسي عبور كرده و روي شبكيه متمركز مي‌شود. براي ايجاد يك تصوير دقيق، عدسي بايد شفاف باشد.

آب مرواريد چيست؟

عدسي از آب و پروتئين ساخته شده و شفاف است تا نور بتواند از آن عبور كند. گاهي اوقات بخشي از اين پروتئين‌ها تغيير يافته و منجر به كدورت قسمت‌هايي از عدسي مي‌شوند. در نتيجه نور به خوبي به شبكيه نمي‌رسد و اختلال بينايي ايجاد مي‌شود كه اين پديده را آب مرواريد مي‌نامند.

در مراحل اوليه كه تنها بخش كوچكي از عدسي كدر شده است شايد آب مرواريد مشكلي ايجاد نكند، اما در بيشتر مواقع اين روند ادامه مي‌يابد و بخش بزرگي از عدسي كدر مي‌شود و بينايي را مختل مي‌سازد. سرعت پيشرفت آب مرواريد در بين افراد مختلف متفاوت است. آب مرواريد ناشي از افزايش سن به تدريج و طي چند سال پيشرفت مي‌نمايد. آب مرواريد در افراد جوان و افراد ديابتي ممكن است به سرعت و طي چند ماه پيشرفت نمايد ولي سرعت پيشرفت آب مرواريد در هر فرد را نمي‌توان دقيقا پيشگويي كرد.

آب مرواريد از چشمي به چشم ديگر سرايت نمي‌كند اگرچه افراد زيادي مبتلا به آب مرواريد در هر دو چشم هستند، ولي هميشه سرعت پيشرفت بيماري در دو چشم يكسان نيست. مطالب زيادي در مورد آب مرورايد ناشي از سن روشن شده است، اما هنوز هيچ علت قطعي براي آن مشخص نگرديده است. دانشمندان علل متعددي از جمله سيگار كشيدن، بيماري قند و تماس زياد با نور خورشيد را براي ابتلا به آن ذكر مي‌كنند.

انواع مختلف آب مرورايد كدامند؟

الف – آب مرورايد ناشي از افزايش سن: عدسي نيز همانند ساير قسمت‌هاي بدن،‌ در طول زندگي به رشد خود ادامه مي‌دهد و لايه‌هايي به سطح خارجي آن اضافه مي‌شود كه با گذشت زمان لنز سخت مي‌شود و شفافيت خود را از دست مي‌دهد.

آب مرواريد ناشي از افزايش سن شايع‌ترين نوع آب مرواريد است و بين سنين 65 تا 74 سالگي، 50 درصد افراد و بالاي سن 75 سالگي، 70 درصد افراد به آن مبتلا مي‌شوند، اما مي‌تواند از 35 سالگي به بعد شروع شود.

ب – آب مرواريد ناشي از ساير بيماري‌ها: اين نوع آب مرواريد در افرادي كه بيماري‌هاي مشخص ديگري از جمله ديابت (بيماري قند) دارند ديده مي‌شود. گاهي بروز آب مرواريد در رابطه با مصرف داروهاي كورتون دار است.

پ- آب مرواريد ناشي از ضربه: گاهي بلافاصله پس از صدمات چشمي و گاهي سالها بعد از آن ديده مي‌شود.

ت- آب مرواريد مادرزادي: برخي بچه‌ها با آب مرورايد به دنيا مي‌آيند يا اين‌كه در كودكي به آن مبتلا مي‌شوند كه معمولا در هر دو چشم است. اين آب مرواريد ممكن است در بينايي اختلال ايجاد نكند، اما در صورت ايجاد اختلال حتما بايد جراحي شود.

علائم آب مرواريد چيست؟

شايع‌ترين علائم اين بيماري عبارت اند از:

الف – تار شدن يا محو شدن بينايي.

ب- حساس شدن به روشنايي: درخشندگي زياد نور اتومبيل‌ها در شب، خيرگي و پخش نور چراغ‌ها و نور آفتاب، ديدن هاله اطراف چراغ‌ها.

پ- كم رنگ شدن يا محو شدن رنگ‌ها.

ت – ديد كم در شب.

ث- دو بيني يا چند بيني (كه با افزايش شدت آب مرواريد وضعيت بدتر مي‌شود).

ج- افزايش ديد نزديك، تغيير مداوم شماره عينك و يا لنز تماسي.

اين علائم مي‌تواند ناشي از ساير بيماري‌هاي چشمي نيز باشند، پس اگر دچار هر يك از اين علائم شديد حتما به چشم پزشك مراجعه كنيد.

در آب مرواريد خفيف، اختلال بينايي شايد بسيار ناچيز باشد. اما با افزايش ميزان آب مرواريد، بينايي به تدريج بد تر مي‌شود. بعضي از مبتلايان همزمان با كاهش ديد دور احساس مي‌كنند كه ديد نزديك آنها بهتر شده اما اين تغيير، موقتي است و با افزايش ميزان آب مرواريد، ديد دور و نزديك، هر دو بدتر خواهد شد.

چگونه آب مرواريد تشخيص داده مي‌شود؟

تشخيص آب مرواريد با مشاهده عدسي كدر شده توسط دستگاه‌هاي چشم پزشكي صورت مي پذيرد. ارزيابي با چراغ قوه‌ قابل اعتماد نيست، زيرا همراهي بعضي از بيماري‌ها با آب مرواريد از جمله آب سياه با چراغ قوه قابل تشخيص نيست. براي تشخيص صحيح، معايناتي كه توسط چشم پزشك انجام مي‌شود شامل موارد زير است:

الف- اندازه گيري قدرت بينايي.

ب- گشاد كردن مردمك كه با مصرف قطره‌هاي چشمي صورت مي‌گيرد و به چشم پزشك اجازه مي‌دهد تا تمام قسمت‌هاي عدسي و شبكيه را كاملا معاينه كند.

پ- تونومتري: با اين معاينه فشار چشم اندازي گيري مي‌شود. افزايش فشار ممكن است علامت گلوكوم (آب سياه ) باشد.

همچنين چشم پزشك ممكن است معاينات ديگري براي بررسي سلامت ساير اجزاي چشم نيز انجام دهد.

درمان آب مرواريد چگونه است و چه زماني عمل مي‌شود؟

در مراحل اوليه آب مرواريد، وضعيت بينايي با استفاده از عينك، عدسي‌هاي بزرگ نما و نورهاي قوي‌تر بهبود مي‌يابد. اما اگر اين تدابير كمك كننده نباشد، جراحي تنها راه درمان است كه شامل خارج كردن عدسي كدر شده و جايگزيني آن با عدسي مصنوعي است. دارو، قطره، ورزش يا عينك مانع بروز يا بهبود آب مرواريد نمي‌شوند.

زمان عمل با توجه به نياز و شرايط هر فرد متفاوت است. در افراد مسن كه نياز چنداني به ديد كامل ندارند ممكن است ديرتر نياز به انجام جراحي باشد. به هرحال شما با كمك چشم پزشك در اين زمينه تصميم خواهيد گرفت.

«آب مرواريد زماني نياز به جراحي دارد كه اختلال بينايي، انجام فعاليت‌هاي شغلي يا روزمره مانند رانندگي، مطالعه و تماشاي تلويزيون را مختل كند و نيازي به رسيدن آب مرواريد نيست»

در اغلب موارد، انتظار براي انجام عمل آب مرواريد ضرري به چشم نمي رساند. اگر هر دو چشم به آب مرواريد مبتلا باشند پزشك آنها را در يك زمان جراحي نمي‌كند. هر چشم بايد به طور جداگانه تحت عمل جراحي قرار گيرد.

در صورتي‌ ه وضعيت اورژانسي نباشد بهتر است حداقل 4 ماه بين دو عمل فاصله باشد. گاهي اوقات در بيماران مبتلا به بيماري قند جهت معاينه شبكيه و درمان ضايعات ناشي از بيماري انجام عمل آب مرواريد ضروري است.

اگر آب مرواريد عمل نشود چه اتفاقي مي‌افتد؟

با تاخير در عمل جراحي به تدريج بينايي فرد كاهش يافته به طوري كه در حد شمارش انگشتان و يا فقط درك نور خواهد رسيد، در اين مرحله در تعداد كمي از بيماران ممكن است منجر به افزايش فشار داخل چشم (آب سياه) شود و در نتيجه نياز به جراحي اورژانس پيدا مي‌كند كه عوارض و خطرات آن بيشتر از جراحي معمول است.

بنابراين در صورتي كه تشخيص آب مرواريد داده شده اما به عللي جراحي آن امكان‌پذير نيست، بيمار بايد تحت نظر چشم پزشك باشد تا به مرحله اورژانس نرسد.

آيا عمل جرحي آب مرواريد موثر است؟

امروزه اين عمل يكي از رايج ترين، بي خطرترين و موثرترين اعمال جراحي چشم به شمار مي‌رود. حدود 90 درصد افرادي‌كه تحت اين عمل قرار مي‌گيرند، ديد بهتري پيدا مي‌كنند مگر اين‌كه مشكلي در قرنيه، شبكيه يا عصب بينايي وجود داشته باشد.

عمل جراحي توسط چشم پزشك (فردي كه براي تشخيص و درمان همه بيماري‌هاي چشم آموزش ديده است) انجام مي‌شود. جراحان كاتاراكت معمولا چشم پزشك‌هاي عمومي هستند كه پس از طي دوره عمومي، 4 سال دوره دستياري را به صورت آموزش بيمارستاني گذرانده‌اند.

قبل از عمل جراحي چه بايد كرد؟

اگر شما مي خواهيد تحت اين عمل قرار بگيريد در نظر داشته باشيد كه يك يا دو هفته قبل از جراحي، پزشك آزمايش‌هايي درخواست مي‌كند كه شامل آزمايش‌هاي خون و ادرار، عكسبرداري از قفسه سينه و تعيين قدرت لنز داخل چشمي است. در صورتي‌كه دچار افزايش فشار خون يا قند خون هستيد قبل از عمل بايد حتما زير نظر متخصص داخلي، درمان و تحت كنترل قرار بگيريد. روز قبل از عمل حمام كنيد و 6 ساعت قبل از عمل نبايد چيزي بخوريد.

چگونه آب مرواريد خارج مي‌شود؟

دو راه عمده وجود دارد كه جراح چشم پزشك تفاوت‌هاي آن‌را شرح داده و به شما كمك مي‌كند تا با توجه به وضعيت خاص خود، بهترين شيوه را انتخاب كنيد. نتايج بينايي هر دو روش در پايان سه ماه يكسان است.

الف- فيكو (فيكو امولسي فيكيشن): جراحي در كنار قرنيه (سطح شفاف و گنبدي شكل كه جلو چشم را تشكيل مي‌دهد) برش كوچكي ايجاد و سپس يك وسيله ظريف را وارد چشم مي كند.

اين وسيله امواج مافوق صوت را به داخل عدسي منتقل كرده و باعث خرد شدن عدسي كدر شده مي‌شود، سپس به وسيله مكش، تكه‌هاي كدر شده از چشم خارج مي‌شوند. بسياري از اعمال جراحي امروزه از طريق فيكو انجام مي‌شوند. اين عمل، عمل جراحي آب مرواريد با برش كوچك نيز ناميده مي‌شود.

ب – عمل جراحي خارج كپسولي: پزشك بريدگي بزرگتري در كنار قرنيه ايجاد مي‌كند و هسته سخت و كدر عدسي را خارج مي كند و باقي مانده آن توسط مكش خارج مي‌شود.

در بسياري از موارد، عدسي داخل چشمي IOL (آي – ا – ال) جايگزين عدسي خارج شده مي‌گردد. IOL در واقع يك عدسي مصنوعي شفاف مي باشد كه نياز به مراقبت نداشته و يك جزء دائم در چشم محسوب خواهد شد. در ضمن به علت آن كه IOL در داخل چشم قرار مي‌گيرد، شما آن را نمي‌بينيد و احساس نمي‌كنيد. به وسيله IOL بينايي‌تان بهبود مي‌يابد چون اين وسيله باعث انتقال و تمركز نور روي شبكيه مي‌شود. بعضي افراد به علل مختلف از جمله مشكلات حين عمل جراحي و يا بيماريهاي ديگر چشمي نمي توانند از IOL بهره مند شوند. براي اينگونه افراد لنزهاي تماسي يا عينك‌هايي با بزرگنمايي زياد توصيه مي‌شود.

در حين جراحي چه اتفاقاتي رخ مي‌دهد؟

پس از ورود به اتاق عمل كلينيك يا بيمارستان، قطره چشمي براي گشاد كردن مردمك استفاده مي‌شود، سپس اطراف چشم‌ها با محلول ضد عفوني كننده شسته و تميز مي‌شود. عمل جراحي معمولا حدود يك ساعت طول مي‌كشد و بدون درد است. جراحي مي‌تواند تحت تاثير بي حسي موضعي (با تزريق ماده بي حس كننده در زير چشم و اطراف پلك) و يا با بيهوشي عمومي انجام گيرد كه بستگي به وضعيت جسماني شما و نظر متخصص قلب و جراح چشم دارد.

در روش بيهوشي عمومي معمولا در طول عمل هيچ چيز حس نخواهيد كرد و پس از برخاستن از بيهوشي از عمل جراحي چيزي به خاطر نخواهيد داشت. بعد از عمل روي چشم شما پانسمان گذاشته مي‌شود و سپس مدتي در بيمارستان استراحت مي‌كنيد و از شما مراقبت خواهد شد تا دچار مشكلي نشويد. تقريبا تمامي بيماران در همان روز مي‌توانند مرخص شوند.

بعد از جراحي چه مي شود؟

احساس خفيف ناراحتي و جسم خارجي تا مدتي بعد از عمل، طبيعي است. اشك ريزش خفيف و ترشح مختصر شايع است. چشم ممكن است به نور و تماس حساس شود. در صورت احساس ناراحتي، براي 1 تا 2 روز اول ممكن است پزشك هر 4 تا 6 ساعت مسكن تجويز كند. بعد از اين مدت، احساس ناراحتي معمولا از بين مي رود.

در بسياري موارد ترميم برش تا حدود 6 هفته طول مي‌كشد. بعد از جراحي پزشك برنامه زمان بندي شده‌اي را براي انجام معاينات، جهت بررسي پيشرفت ترميم زخم و كنترل فشار داخل چشم تعيين مي‌كند. تا چند هفته پس از عمل بايد از قطره‌هاي چشمي استفاده كرد. از پزشك در مورد نحوه و زمان استفاده و اثرات جانبي داروها سوال كنيد. در طول ماه اول بايد از يك پوشش يا عينك براي محافظت از چشم استفاده كنيد. از ماليدن و يا فشار دادن چشم‌ها اجتناب كنيد. سعي كنيد خم نشويد و اجسام سنگين را بلند نكنيد. در روش فيكو پس از يك هفته و در روش خارج كپسولي تا دو هفته پس از عمل جراحي، نماز را نشسته به جاي آوريد تا فشار داخل چشم بالا نرود.

مي‌توانيد قدم بزنيد، از پله‌ها بالا برويد و كارهاي سبك انجام دهيد. پس از 5 روز در روش فيكو و پس از يك هفته در روش خارج كپسولي مي‌توان حمام كامل كرد. فقط مراقبت باشيد آب به داخل چشمتان نرود.

پس از عمل هيچ نوع پرهيز غذايي خاصي نداريد و رژيم غذايي و دارويي شما (به جز داروهاي چشمي) همانند وضعيت پيش از عمل است.

چه عوارضي ممكن است در اثر عمل كاتاراكت حاصل شود؟

عمل كاتاراكت‌هاي معمولي كه با بيماري ديگري توام نيستند در 99-95 درصد موارد بدون عارضه انجام مي‌شود ولي انجام عمل جراحي بدون عارضه را هيچ جراحي نمي تواند صد در صد ضمانت كند و ممكن است حين عمل و يا پس از انجام عمل عوارضي حاصل شود كه به طور مختصر به آنها اشاره مي‌شود.

الف: خونريزي پشت كره چشم هنگام تزريق ماده بي حسي كه اگر شديد بايد منجر به تعويق عمل براي چند هفته خواهد شد.

ب: پاره شدن كپسول عدسي كه اگر زياد باشد ممكن است امكان كارگذاري لنز در اتاق خلفي وجود نداشته باشد و جراح مجبور شود لنز را در اتاق قدامي قرار دهد.

پ: خونريزي شديد داخل چشم كه احتمال ايجاد آن خيلي كم است ولي افراد خيلي مسن و افراد با فشار خون بالا ممكن است دچار آن شوند.

ت: التهاب قرنيه كه از فرداي عمل آشكار مي‌شود ممكن است موقت و يا دائمي باشد.

ث: التهاب داخل چشمي كه معمولا 2-1 روز پس از عمل شروع و تا چند روز ممكن است ادامه يابد.

ج: عفونت داخل چشمي كه ممكن است از 20-2 روز بعد از عمل تظاهر كند كه علامت آن درد شديد چشم، حساسيت به نور، ورم پلك‌ها و كاهش ديد است و بيمار بايد فورا مورد درمان قرار گيرد.

چ: ايجاد تغييراتي در مايع داخل چشم (زجاجيه) و جداشدگي پرده شبكيه كه ممكن است در طي ماهها يا سالها بعد از عمل اتفاق بيافتد.

ح: ساير عوارض ديگر مثل آستيگماتيسم، دوربيني و نزديك بيني نيز از عوارض عمل كاتاراكت و لنز داخل چشمي هستند.

علائم شروع اين عوارض به صورت درد، اشك ريزش، حساسيت به نور، كاهش ديد، ورم پلك، سرخي غير عادي چشم و جرقه‌هاي نوراني است. با مراجعه سريع به چشم پزشك اين عوارض معمولا به طور موفقيت آميزي درمان خواهند شد.

چه زماني بينايي طبيعي مي‌شود؟

چند روز پس از عمل مي‌توان فعاليت‌هاي روزانه را شروع كرد. اما بينايي ممكن است تا مدتي كامل نباشد. پس از عمل، چشم براي عادت كردن با شرايط جديد نياز به زمان دارد تا به طور مناسبي با چشم ديگر هماهنگي ايجاد كند، بخصوص اگر چشم مقابل دچار آب مرواريد باشد. در مورد زمان شروع مجدد رانندگي در صورتي‌كه ديد كافي داشته باشيد منعي وجود ندارد.

اگر IOL در چشم تعبيه شده باشد ممكن است رنگ‌ها خيلي روشن و يا مختصري آبي به نظر برسند. همچنين اگر در نور شديد خورشيد قرار بگيريد همه چيز براي چند ساعت كمي قرمز به نظر مي‌رسد. اين اختلالات به اين دليل است كه عدسي مصنوعي در چشم شما كاملا شفاف است و نور زيادي به داخل چشم راه مي‌يابد. در عرض چند ماه پس از تعبيه IOL اين تغييرات از بين مي‌رود. پس از عمل چشم ممكن است نياز به عينك جديدي پيدا كنيد كه بعد از 2 تا 3 ماه تجويز خواهد شد.

«آب مرواريد ثانويه» يعني چه؟

در تكنيك‌هاي جديد جراحي، كپسول خلفي عدسي از چشم خارج نمي‌شود. گاهي اوقات اين لايه كدر شده و بينايي را محو مي‌كند، اين پديده «آب مرواريد ثانويه» ناميده مي‌شود كه مي تواند ماه‌ها يا سال‌ها پس از عمل اتفاق بيافتد. در بيماران جوان‌تر احتمال بروز آن بيشتر است و در 40 تا 60 درصد موارد اتفاق مي‌افتد. برخلاف آب مرواريد اين پديده نياز به جراحي ندارد و به وسيله ليزر درمان مي‌شود.

در تكنيكي به نام كپسولوتومي با ليزر ياگ (YAG) ، پزشك سوراخ كوچكي در لايه كدر شده ايجاد مي‌كند تا نور از آن عبور كند. اين درمان بدون درد بوده و سرپايي انجام مي‌شود.

چگونه مي‌توان از بينايي محافظت كرد؟

اگرچه نمي‌دانيم كه چگونه بايد از آب مرواريد پيشگيري نمود اما افراد بالاي 60 سال در معرض مشكلات بينايي زيادي هستند و اگر 60 سال و يا بيشتر داريد، سالي يك‌بار بايد مورد معاينات كامل چشمي قرار بگيريد. اين معاينات امكان تشخيص علائم بيماري‌هاي آب مرواريد، آب سياه، مشكلات نقطه حساس بينايي ناشي از سن و ساير اختلالات بينايي را به پزشك مي‌دهد.

مختصرى بر تاريخچه آموزش عينك سازى در ايران

مختصرى بر تاريخچه آموزش عينك سازى در ايران

همكارى و تلاش اتحاديه با مراكز آموزش انجمن فيزيك ايران سبب شد كه دوره هاى دو ساله كارداني اپتيك تحت نظر دانشگاه جامع علمي كاربردي افتتاح و دروس و كلاسها در سطح استاندارد برگزار گرديد كه اميدواريم با گسترش آن تا سطح كارشناسي اپتيك ادامه يافته و پذيراى دانشجويان خارجي باشيم .

البته ناگفته نماند در گذشته بطور نامنظم آموزشهايي برگزار مي گرديد ، بعنوان مثال ميتوان از چند دوره كوتاه مدت آموزش تراش عدسي در سال 1352 توسط سازمان صنايع استان تهران برگزار گرديد نام برد كه به دليل مقطعي بودن آموزش ، بدست فراموشي سپرده شد . تا اينكه در چند سال اخير دوره هاى شش ماهه عينك سازي و يك ماهه باز آموزي به همت اتحاديه با همكاري اساتيد محترم انجمن فيزيك ايران برگزار گرديد كه ثمره آن سبب افتتاح دوره هاي كارداني اپتيك گرديد .

از آنجا كه همكارى علمي و عملي اتحاديه و انجمن فيزيك ايران در اين دوران وارد مرحله جدي ترى شده بود و به دليل علاقه ايكه هيئت مديره اتحاديه به ارتقاع سطح علمي و دانش فني عينك سازان سراسر كشور داشت تشكيل كميسيون فني – آموزشي را امرى اجتناب ناپذير دانست و لذا از اشخاصي كه دراين فن مهارتي داشتند دعوت به همكارى نمود وسپس با تشويق خود سبب شد كه اعضا كميسيون موفق به تاليفاتي در زمينه عينك سازي گردند كه هم اكنون در دانشگاه تدريس مي كردد و به همين مناسبت مولفين مراتب تشكر و قدرداني خود را از هيئت مديره اتحاديه اعلام ميدارند .

بطور كلي ، از آنجا كه تاريخ ورود عينك به كشور نسبت ممالك مترقي جوان بوده و به تبع آن تاريخچه آموزش عينك سازى نيز جوان تر مي باشد و قاعدتاً ميبايستي نحوه آموزش اين فن از سطح آموزش پايين ترى برخوردار باشد اما خوشبختانه اين چنين نشد زيرا جهش و گام بلندى كه توسط اتحاديه عينك سازان بخصوص هيئت مديره جديد از سال 1379 برداشته شد ، تمام دوران عقب ماندگي آموزش را جبران و به سطح قابل قبولي برساند.

آیا می دانستید که بسیاری از فارسی زبانان گمان می کنند واژه ی “عینک” از “عین” عربی به معنی “چشم” ساخته شده است؟

آیا می دانستید که بسیاری از فارسی زبانان گمان می کنند واژه ی “عینک” از “عین” عربی به معنی “چشم” ساخته شده است؟

 آیا می دانستید که بسیاری از فارسی زبانان گمان می کنند واژه ی "عینک" از "عین" عربی به معنی "چشم" ساخته شده است؟

دانستن این مطلب که ریشه ی یک کلمه یا اصطلاح از کجا آمده نیاز به اشراف کامل به زبانی دارد که این کلمه متعلق به آن است، حال اگر این شبهه در زبان فارسی رخ دهد کار سخت تر می شود، چرا که زبان فارسی کنونی ترکیبی غیر قابل انفکاک از دو زبان فارسی باستان و عربیست…!

 

نخستین بار «حسن ابن هیثم بصری» (زاده: ۳۴۳ ش = ۹۶۵ م / مرگ: ۴۱۳ ش = ۱۰۳۹ م) در سده‌ی پنجم قمری / یازدهم میلادی در کتاب فیزیک نور خود به نام «کتاب المناظر» (۴۱۱ ق = ۳۹۹ ش = ۱۰۲۱ م) به خاصیت عدسی‌ها در بهبود بینایی چشم اشاره کرد.

این کتاب نزدیک به ۱۰۰ سال پس از نگارش به لاتین برگردانده شد و نزدیک به ۱۰۰ سال پس از آن نیز در سده‌ی سیزدهم میلادی بر پایه ی آن در ایتالیا دستگاهی ساخته شد که ما امروزه به نام عینک می‌شناسیم.
درباره‌ی نام گذاری این ابزار به «عینک» در زبان پارسی برخی ها بر آین باورند که ریشه‌ی آن «عین» عربی به معنی چشم است. یعنی چشم کوچک. حال آن که اصل این واژه «آیینه‌اک» است. زنده‌یاد استاد سعید نفیسی در کتاب «پای سخن استاد» با اشاره به ابزار دیگری برای بهبود شنوایی که در پارسی «سمعک» خوانده می‌شود طرفدار نظریه‌ی نخست است و نظریه‌ی دوم را درست نمی‌داند. ولی دکتر محمد حیدری ملایری طرفدار نظریه‌ی دوم است که عینک را در اصل آیینه‌اک می داند. وی پس از بازخوانی نظر سعید نفیسی معتقد است که واژه ی “سمعک” بسیار جدیدتر از “عینک” است و احتمال دارد که در پارسی امروزی در قیاس با عینک و با این گمان که عینک از عین عربی (=چشم) است، این ابزار را هم سمعک (=گوش کوچک) نامیده‌اند. فرهنگ دهخدا دو مترادف دیگر “عینک” را چنین آورده است: عینک: چشم فرنگی. آیینه ی فرنگی.
اشاره‌ای به این ابزار در شعر «نورالدین عبدالرحمان جامی» شاعر ایرانی سده‌ی نهم قمری نیز وجود دارد که شاید قدیمی‌ترین اشاره در شعر پارسی باشد. جامی در آغاز داستان عشقی «سَلامان و اَبسال» که یکی از اورنگ‌های «هفت اورنگ» است و آن را در نزدیک هفتاد سالگی سروده در بیان پیری خود می‌گوید:
از دو چشم من نیاید هیچ کار /  از فرنگی شیشه ناگشته چهار
که در آن به روشنی اشاره می‌کند که دیگر از چشم‌هایم کاری برنمی‌آید و با این شیشه‌ی فرنگی (عینک) نیز دو چشم من چهار چشم نمی‌شود که بتوانم به تر ببینم. بدین ترتیب شاید جامی نخستین شاعر عینکی ایرانی باشد…!
در واقع مترادف‌های دهخدا و این بیت جامی نظر دکتر حیدری ملایری را تقویت می‌کند که “عینک” در اصل “آیینه‌اک” بوده است. زیرا آیینه یا آبگینه در پارسی به معنی شیشه نیز هست. دکتر ملایری همچنین می‌نویسد که پسوند «-اک» نیز در این مورد به معنی کوچک نیست، بلکه در معنی صفت نسبی است، مانند: «دستک»، «پشتک»، «ناخنک».

امیدواریم از مطالعه ی این مطلب کمال لذت و استفاده را برده باشید…!

مارا از نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود بی بهره نگذارید…!

تا درودی دیگر بدور…!

برگرفته از وبلاگ ادبی آریا ادیب