عینک در طبیعت !

شاید عنوان این نوشته کمی عجیب باشد، اما واقعا در این نوشته می‌خواهیم به عینک‌های موجود در طبیعت و محیط‌زیست بپردازیم. در محیط اطراف ما مکان‌ها، حیوانات، گیاهان و پدیده‌هایی وجود دارد که در اسم آن‌ها واژه‌ی «عینک» وجود دارد. ما غالبا وجه تسمیه یا علت نام‌گذاری این موارد را با واژه‌ی عینک، نمی‌دانیم اما بهرحال آشنایی با این موارد خالی از لطف نیست.

تالاب عینک

تالاب عینک یا به گیلکی عینک سَل (یا دریاچه عینک یا مرداب عینک) تالابی طبیعی است که در شهر رشت نزدیک پارک دانشجو واقع است که از سمت غرب آن به اراضی کشاورزی محدود شده‌است. این تالاب بزرگترین تالاب شهری ایران بوده و به دلیل آن که در عکس‌های هوایی شبیه عینک است، این‌گونه نامیده شده‌است. تالاب عینک از مناطق گردشگری مهم رشت، با محیط ۱۲ کیلومتر و منبع آبی ۳۰ هکتار است. تالاب عینک یک اکوسیستم زنده درون‌شهری بوده که در مسیر پرندگان مهاجر قرار داشته و قابلیت آن را دارد که بخشی از پرندگان مهاجر این تالاب را به عنوان زیستگاه خود انتخاب نمایند. پوشش گیاهی این منطقه تا چند دهه قبل از تنوع و کیفیت بالایی برخوردار بوده که در دهه‌های گذشته به علت رشد و توسعه ناموزون شهری، آسیب‌های بسیاری دیده است.

معدن مس عینک

معدن مس عینک در منطقه «عینک» ولایت لوگر افغانستان در ۳۰ کیلومتری جنوب‌غربی کابل قرار دارد. این معدن بزرگترین معدن مس در افغانستان و دومین معدن بزرگ مس در جهان است. این معدن، ذخیره‌ای معادل ۱۱٫۳ میلیون تن مس را دارا می‌باشد. طبق شواهد تاریخی، این معدن قبل از اسلام نیز مورد بهره‌برداری بوده‌است. معدن عینک در سال ۱۹۷۳ مجددا کشف و در سال ۱۹۷۴ فعالیت‌های اکتشافی در این معدن شروع شد.

قنات عینک

قنات عینک در روستای غارقان شهرستان مشهد در استان خراسان رضوی قرار دارد. طول این قنات ۷۰۰ متر و تعداد چاه‌های آن ۲۵ میله است. عمق چاه اصلی این قنات ۱۰ متر و فاصله‌ی سرچشمه‌ی آن تا محل چاه ۳۰۰ متر می‌باشد. دبی کلی قنات عینک در حدود ۵ لیتر بر ثانیه و اراضی تحت کشت این قنات تقریبا ۷ هکتار است.

تپه عینک

تپه عینک در روستای بلبلان‌آباد شهرستان قروه‌ی کردستان واقع می‌باشد. این تپه در اسفند ۱۳۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

گل عینک

گل عینک یا گل چشمک، گیاهی است یک‌ساله، علفی و تقریبا انگلی که با استفاده از ریشه‌های دارای مکنده‌اش، روی ریشه‌ی گیاهان مجاورش بخصوص گیاهان خانواده غلات مستقرشده و از شیره‌ی گیاهی گیاه میزبان می‌مکد و رشد. برگ‌های گل عینک کوچک و دندانه‌دار با رنگ سبز بوده که بدون دمبرگ ساقه را در بغل می‌گیرد. گل‌های این گیاه به رنگ زرد روشن و در تابستان از بغل برگ‌ها شروع به رشد و نمو می‌کند.

خرس عینکی

خرس عینکی که به خرس آندی هم معروف است، نوعی خرس است که در قاره‌ی آمریکای جنوبی زندگی می‌کند و در واقع تنها خرسی است که در نیمکره‌ی جنوبی زمین وجود دارد. دور چشم این نوع خرس‌ها، موهایی با رنگ متفاوت‌تر از موهای صورتش وجود دارد که از دور شبیه عینک به نظر می‌رسد و به این دلیل این خرس‌ها را خرس عینکی نامیده‌اند.

گیله‌مات عینک‌دار

گیله‌مات عینک‌دار، نام یک گونه از دسته‌ی گیله‌مات‌های حقیقی است که پرندگان دریایی شیرجه‌زن کوچک تا متوسطی هستند. این پرندگان بال‌های باریک و کوتاه و دم کوتاهی دارند. ظاهر آن‌ها به خاطر رنگ سیاه و سفیدشان و برخی از رفتارهایشان به پنگوئن‌ها شبیه بوده ولی ارتباطی نژادی با هم ندارند. گیله‌مات‌ها شناگران و شیرجه‌زنان ماهری بوده ولی راه‌رفتن آن‌ها عجیب و ناقص به نظر می‌آید. این پرندگان بال‌های کوتاهی داشته و باید برای پرواز به سرعت بال‌بزنند. گیله‌مات‌ها در نواحی نزدیک به دریاها زندگی می‌کنند و معمولا تنها برای تخم‌گذاری و تولیدمثل به خشکی می‌آیند. پرهای دور چشم این پرندگان بر خلاف پرهای سایر نواحی سر آن‌ها، سفید بوده و شبیه عینک به نظر می‌آید.

فرخنده عینک‌سیاه

فرخنده عینک‌سیاه نام یک گونه از تیره فرخنده است که در واقع از هم خانواده‌های گنجشک‌‌ها هستند. دور چشم این پرندگان سیاه بوده و از دور شبیه عینک‌آفتابی به نظر می‌رسد.

تمرین هایی برای سلامت چشم !

تمرین‌های مناسب برای چشم‌ها

چشم‌ها در صورت کار مداوم و یکنواخت خسته می‌شوند. امروزه بسیاری از ما، ساعت‌های متمادی بسیاری را پشت کامپیوتر و لپ‌تاپ‌مان در محل کار یا منزل‌مان طی می‌کنیم. حتی اگر مانیتورتان بهترین کیفیت را داشته و از تکنولوژی LED باشد و چشمان‌تان در فاصله‌ی مناسب و استاندارد از مانیتور قرار گرفته باشد، باز نمی‌توان جلوی تمام آسیب‌های وارده بر چشم را گرفت. در استفاده‌ی طولانی‌مدت از چشم‌ها و بخصوص خیره‌شدن یکنواخت به تصویر تقریبا ثابت مانیتور، آسیب‌هایی به چشم وارد می‌شود که با برخی تمرین‌ها و تکنیک‌ها می‌توان این آسیب‌ها را به شدت کاست.

 

یکی از عوارض رایج کار با کامپیوتر، خستگی و خشکی شدید چشم است. وقتی با دقت و تمرکز بالا روی کار به مانیتور خیره می‌شوید، نسبت به حالت عادی عضلات چشم شما کمتر حرکت می‌کند و کمتر پلک می‌زنید. به همین علت پس از چند ساعت کار مداوم چشمان شما خسته و سطح چشم‌تان کمی خشک می‌شود، که این وضعیت کار کردن را برای شما دشوار می‌کند. استفاده از تمرین‌های چشمی که در ادامه می‌آید، می‌تواند مقداری از خستگی و عوارض دیگر کارکردن مداوم با کامپیوتر، همچون خشکی چشم را بکاهد. نرم‌افزارهایی هم وجود دارند که با زمان‌بندی مشخصی، هر چند وقت یک‌بار به شما این تمرین‌های چشمی را یادآوری می‌کند.

 

با دست‌های‌تان دیدتان را تاریک نمایید!

همان‌طور که سر جای خود نشسته‌اید، کف‌دست‌هایتان را به چشم‌های خود نزدیک کرده تا دیدتان به علت سایه‌ی ناشی از دست‌هایتان تاریک‌شود. دقت کنید که دست‌هایتان به چشمان‌تان فشاری وارد‌نکند. وقتی که هیچ‌چیزی از فضای اطراف را نمی‌بینید و تنها شاهد سایه‌ی سیاه ناشی از کف دست‌تان هستید، به مدت ۳۰ ثانیه خیره بمانید. می‌توانید بجای این کار، چشم‌هایتان را برای ۵ ثانیه آرام ببندید و ۵ ثانیه باز کنید. این حرکت را حداقل سه بار تکرار کنید تا خستگی چشمتان کم شود.

 

به بالا و پایین نگاه کنید!

همان‌طور که سر جای خود نشسته‌اید، در حالی که گردن و سرتان ثابت است، برای ۵ ثانیه به سقف بالاسرتان خیره شوید و سپس برای ۵ ثانیه به کف اتاق خیره شوید. حداقل سه بار این حرکت را انجام دهید. این حرکت را می‌توانید به حالت مشابهی برای چپ و راست هم تکرار کنید و هر بار سعی کنید بی حرکت سر و گردن به دورترین نقطه‌ی ممکن در سمت چپ و راست خیره شوید.

چشم‌هایتان را بچرخانید‍!

همان‌طور که سر جای خود نشسته‌اید، در حالی که گردن و سرتان ثابت است، ۵ دور چشمان‌تان را بچرخانید و سپس به روبرو نگاه کنید. پس از ۵ ثانیه توقف دوباره ۵ دور چشمان‌تان را این بار در جهت برعکس بچرخانید.

نوک بینی‌تان را ببینید!

همان‌طور که سر جای خود نشسته‌اید، برای ۵ ثانیه به نوک بینی خود خیره شوید و سپس بدون حرکت سر و گردن‌تان، برای ۵ ثانیه به سقف خیره شوید. این حرکت را حداقل ۳ بار تکرار کنید.

 

به افق خیره شوید!

این‌بار از سر جای خود بلند شده و از پنجره اتاق‌تان به دورترین نقطه‌ی قابل دید برای ۱۰ ثانیه خیره شوید. اگر اتاق‌تان پنجره نداشت، از سر جای خود بلند نشده و از همان‌جا به دورترین نقطه‌ی اتاق ۱۰ ثانیه خیره شوید.

دور را بخوانید!

یک کلمه با فونت درشت روی کاغذی پرینت کرده و به دیوار روبروی‌تان بچسبانید به طوری که تقریبا ۵ متر با آن فاصله داشته‌باشید و بتوانید آن را بخوانید! ۱۰ ثانیه چشم چپ را بدون هیچ فشاری با دست پوشانده و با چشم راست آن را بخوانید و سپس این حرکت را برای چشم دیگرتان انجام دهید.

چشمان‌تان را مرطوب نگه دارید!

با پلک‌زدن و جلوگیری از بی‌حرکت‌ماندن چشم، اشک در چشم ترشح می‌شود و نمی‌گذارد که سطح چشم خشک شود. بنابراین سعی کنید مدت زمان زیادی خیره نشوید و هنگام کار به مقدار معمول پلک بزنید. استفاده از قطره‌های اشک مصنوعی هم در صورت مشورت با پزشک چشم، برای جلوگیری از خشکی چشم موثر است.