با مزایای اسیدهای چرب امگا سه برای تقویت چشم‌ها آشنا شوید

شاید برایتان عجیب باشد که چربی برای سلامتی شما مفید است. اما این واقعیت دارد. بدن بدون چربی قادر به انجام وظایف خود نخواهد بود. همچنین کمبود برخی از روغن‌های اساسی همانند امگا سه نیز برای سلامت چشم و بینایی مضر است.

اسیدهای چرب در چربی‌ها حکم آجر در ساختمان سازی را دارند. یعنی بدون وجود این اسیدها ساختمان چربی‌ها تکمیل نمی‌شود و در نتیجه سلول‌های بدن نمی‌توانند درست و کامل وظایف خود را به انجام برسانند.

همچنین، اسیدهای چرب برای تولید انواع هورمون‌ها، تنظیم فشار خون، تپش قلب و پیشگیری از لخته شدن خون در بدن لازم و ضروری هستند.

برخی از اسیدهای چرب ضروری که اصطلاحا EFAs نامیده می‌شوند، برای رژیم غذایی سالم بدن مهم هستند. به همین خاطر باید در وعده‌های غذایی روزانه گنجانده شوند.

دو نوع از این اسیدهای چرب ضروری «امگا سه» و «امگا ۶» هستند. محققان در آزمایشات مختلف ثابت کرده‌اند مصرف اسیدهای چرب امگا سه برای تقویت بینایی در انسان ضروری است.

امگا سه حاوی DHA، EPA و ALA است.

نقش اسید چرب امگا سه در تقویت قدرت بینایی در جنین

بسیاری از مطالعات علمی ثابت کرده‌اند این اسید چرب برای توسعه و رشد چشم و بینایی در جنین نقش مهمی دارد. DHA  و دیگر اسیدهای چرب موجود در امگا سه در شیر مادر وجود دارد. همچنین برخی از مکمل‌های غذایی مخصوص نوزادان نیز جاوی امگا سه هستند.

محققان دانشگاه هاروارد بدنبال سلسله آزمایشاتی که در این رابطه صورت داده‌اند، اعلام داشته‌اند مصرف مکمل غذایی نوزادان که حاوی DHA بوده تا حد زیادی روی بینایی نوزادان بین ۲ تا ۴ ماهه تاثیر مثبت گذاشته است. وضوح دید این نوزادان در مقایسه با آنهایی که این مکمل را مصرف نکرده‌اند دو برابر بیشتر بوده است.

البته گفتنی است که مصرف DHA و دیگر اسیدهای چرب امگا سه به میزان مناسب در زنان باردار منجر به تقویت هر چه بیشتر بینایی در نوزادان خواهد شد.

ماهی سالمون یکی از منابع غنی اسیدهای چرب امگا سه است.

تاثیر اسیدهای چرب امگا سه در بینایی افراد بزرگسال

مطالعات علمی متعددی ثابت کرده‌اند که مصرف امگا سه در بزرگسالان تا حد زیادی از بروز بیماری‌های چشمی همانند دزنراسیون ماکولا یا سندرم خشکی چشم پیشگیری می‌کند. این اسیدهای چرب، رطوبت و چربی لازم برای چشم را تامین کرده و از میزان خطر فشار بالای چشم و آب‌سیاه جلوگیری می‌کنند.

بدنبال یک مطالعه علمی که در سال ۲۰۰۸ میلادی در یکی از نشریات معتبر اروپایی منتشر شد، اعلام شد کسانی که دست‌کم هفته‌ای یک عدد روغن ماهی (منبع غنی DHA و EPA) مصرف می‌کنند در مقایسه با بقیه افراد، نیم برابر کمتر در معرض ابتلا به دژنراسیون ماکولای خیس قرار دارند.

همچنین در مطالعه پزشکی سال ۲۰۰۹ در موسسه ملی چشم و بینایی مشخص شد کسانی که در رژیم غذایی خود اسیدهای چرب امگا سه بیشتری دارند نیز تا ۳۰ درصد کمتر از بقیه مردم به دژنراسیون ماکولا مبتلا می‌شوند.

بیشتر بخوانید: دژنراسیون ماکولا چیست؟

اسیدهای چرب امگا سه همچنین برای کاهش خطر خشکی چشم نیز بسیار مفید اعلام شده است. در یکی از مطالعات علمی اخیر، بیش از ۳۲ هزار زن در خلال سنین ۴۵ تا ۸۴ سال مورد آزمایش قرار گرفتند. در واقع رژیم غذایی این زنان و اینکه آیا حاوی اسیدهای چرب امگا ۶ یا امگا ۳ هست یا خیر مورد بررسی قرار گرفت.

نتیجه آزمایش نشان داد زنانی که دست‌کم دو بار در هفته ماهی مصرف می‌کنند در مقایسه با بقیه به طور قابل توجهی کمتر در معرض ابتلا به خشکی چشم هستند.

بیشتر بخوانید: سندرم خشکی چشم چیست؟

کپسول امگا سه در همه داروخانه‌ها موجود است.

غذاهای حاوی اسیدهای چرب امگا سه

اسیدهای چرب امگا ۳ و امگا ۶ برای سلامت بدن و تعادل این دو در بدن بسیار حائز اهمیت هستند. بسیاری از محققان معتقدند که نرخ امگا ۶ به امگا سه در بدن باید ۴ به یک باشد.

متاسفانه رژیم غذایی بسیاری از ما حاوی غذاهای فراوری شده و گوشتی است . یعنی میزان امگا ۶ حدود ۱۰ تا ۳۰ برابر بیشتر از میزان امگا سه است.

این عدم تعادل سبب بروز بسیاری از بیماری‌ها در بدن می‌شود. از جمله می‌توان به مشکلات قلبی، سرطان، آسم، آرتریت و افسردگی اشاره کرد.

بهترین منابع غذایی حاوی اسیدهای چرب امگا سه شامل موارد زیر است:

  • ماهی‌های رودخانه‌های سرد: این ماهی‌ها مملو از DHA و EPA هستند از جمله می‌توان ساردین، سالمون، تن ماهی، شاه‌ماهی
  • دانه‌های کتان
  • روغن کتان
  • گردو
  • سبزیجات سبز و آبدار

لازم به اشاره است که منابع گیاهی امگا سه خیلی راحت در بدن پردازش نمی‌شوند و DHA و EPA موجود در آنها همچون ماهی سریع جذب نمی‌شود. بنابراین ماهی منبه مطمئن‌تری برای مصرف این اسیدهای چرب است.

برای کاهش میزان اسیدهای چرب امگا ۶ در بدن از مصرف غذاهای سرخ‌کرده و فراوری شده پرهیز کنید. بسیاری از روغن‌های شیرینی‌پزی همچون روغن تخمه آفتابگردان و روغن ذرت حاوی مقادیر زیادی اسیدهای چرب امگا ۶ هستند. همچنین حرارت دیدن این روغن‌ها سبب تبدیل شدن آنها به اسیدهای چرب ترنس می‌شود.

چربی ترنس همچنین سبب کاهش میزان جذب اسیدهای چرب امگا سه می‌شود. بعلاوه خطر ابتلا به بیماری‌هایی همچون سرطان، فشار خون بالا، دیابت، چاقی مفرط، آرتریت و سندرم‌های سیستم ایمنی بدن را افزایش می‌دهد.

به گزارش موسسه بهداشت جهانی میزان مصرف روزانه اسیدهای چرب DHA و EPA باید بین ۵۰۰ میلی‌گرم (۰.۵ گرم) تا ۱.۸ گرم (ماهی یا دیگر قرص‌های مکمل امگا سه) باشد.

برای تقویت قوه بینایی خود به مسایل زیر توجه ویژه داشته باشید:

  1. روغن زیتون (حاوی امگا سه) را جایگزین روغن سرخ‌کردنی (حاوی امگا ۶) کنید.
  2. مصرف ماهی، میوه و سبزیجات را افزایش دهید.
  3. از مصرف چربی‌های مضر خودداری کنید: اسنک‌ها و مارگارین
  4. از مصرف غذاهای سرخ‌کردنی و مواد غذایی حاوی روغن ترنس پرهیز کنید.
  5. مصرف گوشت قرمز را به حداقل برسانید.

برای داشتن یک رژیم غذایی سالم شما باید انواع مواد غذایی را در طول هفته مصرف کنید. سعی کنید موادی که امگا سه بیشتری دارند را بیشتر از موادی که امگا ۶ دارند مصرف کنید.

با قرص‌های امگا سه خشکی چشم را از بین ببرید

در نتیجه چندین تحقیق علمی در کشورهای مختلف جهان ثابت شده کسانی که دایما با کامپیوتر کار می‌کنند و چشمانشان در اثر نگاه‌های مکرر به صفحه نمایش دچار سندرم خشکی شده، با مصرف کپسول‌های امگا سه می‌توانند این بیماری را برطرف کنند.

در یک تحقیق روی ۲۲۰ نفر، از آنها خواسته شد هر روز یک عدد کپسول امگا سه حاوی ۱۸۰ میلی‌گرم EPA و ۱۲۰ میلی‌گرم DHA مصرف کنند.

از گروه ۲۳۶ نفره دیگری خواسته شد هر روز دو عدد کپسولِ دارونما که حاوی روغن زیتون بود مصرف کنند.

هر دو گروه باید سه ماه داروهای خود را مصرف می‌کردند.

پس از این دوره سه ماهه، نشانه‌های خشکی چشم در گروهی که هر روز اسیدهای چرب امگا سه مصرف کرده بودند از بین رفته بود. آنها دیگر درگیر اشک‌ریزش‌های ناخواسته نبودند و مشکلشان برطرف شده بود.

همچنین رطوبت و چربی ملتحمه چشم نیز افزایش یافته بود.

در نتیجه این آزمایش مشخص شد کسانی که سندرم خشکی چشم در نتیجه استفاده از کامپیوتر دارند می‌توانند با مصرف روزانه یک کپسول اسیدهای چرب امگا سه این عارضه را از بین ببرند.

حساسیت چشم در فصل پاییز؛ از اشک‌ریزش تا خارش

حساسیت های چشمی همانند قرمزی، خارش، ورم چشم‌ها و اشک‌ریزش در فصل پاییز بسیار رایج هستند. میلیون‌ها نفر در سراسر جهان از آلرژی‌‎های مختلف چشم رنج می‌برند.

بر اساس آمار، درصد ابتلای کودکان به حساسیت‌های چشمی بیشتر از بزرگ‌سالان است.

بد نیست بدانید در برخی موارد، حساسیت چشم به بیماری‌هایی همچون ورم ملتحمه یا عفونت‌های چشم منجر می‌شوند. اگر احساس می‌کنید در فصل پاییز چشمانتان آلرژی پیدا می‌کند توصیه می‌کنم ادامه مطلب را بخوانید و با نشانه‌های حساسیت‌های چشمی و روش‌های درمانی آنها آشنا شوید.

عوامل ایجاد کننده حساسیت چشم

بسیاری از مواد بی‌ضرر در طبیعت یا محل زندگی انسان‌ها می‌توانند عامل ایجاد حساسیت در بدن آنها شوند. اما رایج‌ترین عوامل ایجاد کننده آلرژی چشم در انسان، گرده گیاهان و درختان، گرد و غبار و موی حیوانات است.

حساسیت همچنین ممکن است در نتیجه استفاده از وسایل آرایشی یا حتی قطره‌های چشم و اشک‌های مصنوعی هم ایجاد شود. برخی از قطره‌های چشمی که مخصوص خشکی چشم هستند دارای مواد نگهدارنده هستند از این رو در افرادی که بدن حساسی دارند می‌توانند مشکلاتی به وجود بیاورند.

حساسیت غذایی و نحساسیت به یش حشرات نیز می‌توانند حالت عادی چشم را دستخوش تغییر کنند.

رایج‌ترین آلرژن‌های چشم: گرده گیاهان / حیوانات / کپک

روش‌های پیشگیری و درمان آلرژی‌های چشمی

برای درمان حساسیت‌های چشمی همچون خارش، اشک‌ریزش و قرمزی بهتر است موارد زیر را رعایت کنید:

  • از آلرژن‌ها دوری کنید

بهترین و ساده‌ترین روش برای پیشگیری از حساسیت چشم‌ها این است که این عضو از بدن را از قرار گرفتن در معرض مواد حساسیت‌زا دور نگه دارید.

به طور مثال، روزهایی که گرده گیاهان در هوا زیاد است بیرون نروید. یا روزهایی که بادهای شدید می‌وزد تا حد امکان در خانه بمانید.

توصیه ما این است در روزهای پاییز تا حد امکان از لنزهای یک‌بار مصرف استفاده کنید. به این ترتیب اگر گرد و غباری وارد چشم شده و به لنز بچسبد، خیلی راحت می‌توانید آن را دور بیندازید و از بروز عفونت و هر گونه بیماری پیشگیری کنید.

البته اگر حساسیت خیلی چشم‌هایتان را اذیت می‌کند، بهتر است به‌طور کلی لنز در چشم نگذارید تا نشانه‌های آلرژی از بین بروند. همچنین از عینک‌های فتوکرومیک استفاده کنید تا حساسیت‌های مربوط به نور را کم کنید و چشم را از آلرژن‌های موجود در هوا مصون نگه دارید.

لنز روزانه
  • از قطره‌های چشمی بدون مواد نگهدارنده استفاده کنید

از آنجا که حساسیت چشمی بسیار رایج است و در میان عموم مردم شیوع دارد، قطره‌های مخصوصی نیز تولید و عرضه می‌شوند که در ساخت آنها از هیچ‌گونه مواد نگهدارنده‌ای استفاده نشده است. این قطره‌های چشمی مخصوص برطرف کردن قرمزی، خارش و اشک‌ریزش هستند.

اگر حساسیت چشم خفیفی داشته باشید با همین قطره‌ها می‌توانید این مشکل را برطرف کنید و به دارو یا ویزیت دکتر نیازی نخواهید داشت.

  • داروهای تجویز پزشک

اگر حساسیت چشم به‌حدی است که با قطره برطرف نمی‌شود حتما نزد پزشک متخصص بروید تا داروی مخصوص یا قطره‌ قوی‌تری برایتان تجویز کند. از جمله قطره‌های چشمی که بدون مشورت و تجویز پزشک نباید مصرف کنید شامل موارد زیر هستند:

  • آنتی‌هیستامین‌ها: یکی از واکنش‌های طبیعی بدن در برابر حساسیت‌ها، ترشح هیستامین است؛ ماده‌ای که موجب گشاد شدن رگ‌های خونی می‌شود و در نتیجه این رگ‌ها به طور غیر طبیعی تراوش پذیر می‌شوند.
    نشانه‌های هیستامین شامل آبریزش بینی و خارش و اشک‌ریزش چشم است.
    آنتی‌هیستامین‌ها واکنش‌های آلرژیک را از بین می‌برند. برای این کار، از ورود هیستامین به سلول‌های بدن پیشگیری می‌کنند و راه آنها به رگ‌های خونی را مسدود می‌کنند.
  • ضد احتقان
    داروی ضد احتقان برای باز کردن گرفتگی سینه و بینی استفاده می‌شود. این دارو همچنین موجب تنگ شدن مویرگ‌های چشم نیز می‌شود. مشهورترین نمونه‌های ضد احتقان در بازار فنیل افرین و pseudoephedrine است.
  • داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب
    این قطره‌های چشمی برای کاهش میزان التهاب و تورم پلک‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. برای درمان ورم ملتحمه فصلی نیز بسیار کاربرد دارد.
  • استروئیدها
    قطره‌های کورتیکواستروئید نیز گاهی اوقات برای از بین بردن نشانه‌های حساسیت چشمی مورد استفاده قرار می‌گیرند. اما استفاده طولانی‌مدت این قطره خطراتی همچون فشار بالای چشم، آب مروارید و آب سیاه را بدنبال خواهد داشت. به همین خاطر فقط برای مصرف کوتاه مدت تجویز می‌شود.

تست حساسیت در خانه

اگر مشکوک هستید که دچار حساسیت فصلی چشم شده‌اید، توصیه می‌کنیم تست زیر را پاسخ دهید. اگر پاسختان به بیشتر سوالات «بله» بود، احتمال اینکه آلرژی چشمی داشته باشید زیاد است.

  • آیا در خانواده کسی سابقه حساسیت چشم دارد؟
  • آیا در پاییز یا روزهایی که آلودگی هوا زیاد است، چشم‌هایتان خارش می‌گیرد؟
  • آیا سابقه ورم ملتحمه دارید؟
  • آیا برای سرفه یا عطسه‌های زیاد مجبورید آنتی‌هیستامین مصرف کنید؟
  • وقتی بیرون از خانه هستید چشم‌هایتان قرمز است و می‌خارد؟
  • آیا وقتی برخی از وسایل آرایشی یا عطر را استفاده می‌کنید، از چشم‌هایتان اشک می‌آید؟

به طور کلی برای اطمینان از اینکه حساسیت چشمی دارید یا خیر بهتر است به متخصص چشم مراجعه کنید.

تأثیرات آلودگی هوا بر چشم و درمان خانگی آن

دوباره پاییز و زمستان از راه رسید و آلودگی شدید هوا نفس شهروندان کلان‌شهرها را تنگ کرد. در کنار همه مشکلاتی که روزهای آلوده بدنبال دارند باید به چشم‌ها اشاره کرد که بیشتر از بقیه اعضای بدن در معرض آسیب دیدن قرار دارند.

چشم تنها عضوی از بدن است که بیرون از پوست قرار دارد بنابراین در معرض همه آلودگی‌هاست. استمرار این آلودگی آثار مخرب شدیدی بر سلامت چشم دارد؛ قرمزی، سوزش و خارش، ریزش اشک، کدر شدن رنگ سفیدی چشم، خشکی و قرمز شدن لبه پلک (بلفاریت) از عوارض شایع آلودگی هوا بشمار می‌روند.

خطرزا بودن آلودگی هوا بیشتر به علت وجود آلودگی شیمیایی و میکروبی حاضر در آن است نه گرد و غبار. این نوع آلودگی منجر به بروز التهاب و گاهی عفونت چشم می‌شود.

درد چشم ناشی از آلودگی هوا

ابراز ناراحتی چشمی در زمان اوج آلودگی هوا یک موضوع شایع است و قطعا این آلودگی‌ها بر روی چشم تاثیر دارد. از آنجا که چشم سایبان و محافظ دارد، بنابراین بیشترین تاثیر آلودگی هوا بر روی چشم در ناحیه لبه‌های پلک و مژه‌ها بیشتر تجمع می‌کند.

از طرفی هم، چون سطح مژه‌ها و لبه‌های پلک چرب است و این چربی به طور دائم روی چشم می‌ریزد تا اشکی که در چشم وجود دارد تبخیر نشده و اشک زیر چربی بماند و سطح چشم خشک نشود. اما همین چربی در زمان بروز آلودگی هوا سبب جذب مضاعف دوده‌ها و آلودگی‌ها و در نهایت سوزش و درد چشم می‌شود.

این سوزش و درد در افرادی که دایما در حال کار با کامپیوتر هستند یا مطالعه می‌کنند بیشتر بروز خواهد کرد.

همچنین وقتی آلودگی به شکل ذرات بسیار ریز معلق و گاز‌های آلوده از هوا وارد چشم و با اشک مخلوط می‌شود، اشک مثل همیشه یکنواخت نیست و کشش سطحی آن تغییر می‌کند. کاهش کشش اشکی اشک مانع توزیع درست و طبیعی اشک روی سطح خارجی چشم‌ها شده، همین مساله موجب می‌شود لایه اشکی کفایت لازم را برای پخش شدن روی سطح خارجی چشم نداشته باشد و به همین دلیل، فرد احساس خشکی چشم می‌کند. به این ترتیب، فرد دچار پلک زدن مکرر، سوزش و خشکی چشم خواهد شد.

هوای مملو از ذرات معلق و آلاینده‌ها

همچنین باید گفت که ریزگردها یکی از مهم ترین آلاینده‌های هوا هستند که در شرایط باد و طوفان می‌توانند به چشم ها آسیب برسانند.

هنگام تنفس، ریزگردها به راحتی از طریق ریه به رگ‌های خونی جذب می‌شوند و در طولانی مدت با رسوب در عروق چشم، کیفیت خون‌رسانی به این عضو حساس و مهم را کاهش می‌دهند. گرفتگی عروق چشم هم باعث ایجاد تغییرات دائمی سلول‌های چشمی می‌شود که با کاهش عملکرد و عمر مفید آنها همراه است.

بر اثر مخلوط شدن اشک چشم با ذرات معلق و آلاینده‌های گازی، این مواد به عنوان ماده حساسیت‌زا عمل می‌کنند و موجب التهابات حساسیتی چشم می‌شوند. این واکنش‌ها به صورت سرخی و سوزش چشم، اشک ریزش و احساس جسم خارجی در چشم خود را نشان می‌دهند که علاوه بر آسیب‌هایی که به بافت چشم وارد می‌کند، می‌تواند موجب کاهش توجه و تمرکز بینایی شود.

در هوای آلوده از لنز طبی استفاده نکنید

هنگام آلودگی هوا تا حد امکان از لنز طبی استفاده نکنید و از حضور در محیط‌های آلوده پرهیز کنید. چرا؟ چون اکسیژن لازم برای تنفس قرنیه چشم از طریق لنز طبی و اشک عبور می‌کند و به قرنیه چشم می‌رسد.

بنابراین آغشته شدن اشک و لنز طبی به مواد آلاینده نه‌تنها تنفس قرنیه شما را در روز‌های آلوده هنگامی که از لنز طبی استفاده می‌کنید کمی مشکل می‌کند بلکه استفاده از لنز‌های طبی مدت دار می‌تواند موجب تخریب لنز و کوتاه شدن عمر لنز طبی شما شود.

در این موارد اگر فرد از لنز طبی استفاده می‌کند، بهره‌گیری از لنز‌های طبی یکروزه که فقط برای استفاده یک روز تعبیه شده‌اند و صبح هنگام در چشم گذاشته می‌شوند و در انتهای روز دور انداخته می‌شوند، توصیه می‌شود.

قرمزی چشم ناشی از آلودگی ها

آموزش مراقبت‌های چشمی در روزهای آلوده

در اولین توصیه باید بگوییم افراد آسیب‌پذیر چشمی همچون دیابتی‌ها، سالمندان یا کسانی که از بیماری چشمی رنج می‌برند، باید از تردد در سطح شهر هنگام آلودگی هوا پرهیز کنند.

دو اینکه هنگام حضور در هوای آلوده و تحریک چشم‌ها، با انگشتان یا دست چشم‌های خود را نمالید. این کار موجب انتقال آلودگی میکروبی از طریق دست‌ها به چشم می‌شود و تکرار آن می‌تواند موجب تخریب یکنواختی قرنیه و ایجاد آستیگماتیسم نامنظم و قوز قرنیه شود.

موثرترین اقدام برای کاهش اثرات التهابی ناشی از آلودگی هوا بر چشم، شست‌و‌شوی چشم‌ها با آب ولرم و شست‌و‌شوی پلک‌ها با شامپوی بچه است. بهتر است این کار را طی سه نوبت صبح، ظهر و شب انجام دهید.

همچنین می‌توانید هر شب پنبه‌ای را در آب گرم گذاشته و به مدت ۱۰ دقیقه آن را بر روی چشم بسته بگذارید. یا با گوش پاک‌کن یا انگشتان دست با شامپو بچه چشم را شست‌وشو دهید.

افرادی که دچار خشکی چشم هستند، باید از اشک مصنوعی استفاده و در صورت بروز هر نوع آثار التهابی در چشم به متخصص مراجعه کنند.

توصیه دیگری که می‌توان برای مراقب از چشم‌ها در برابر آلودگی هوا داشت، شستشوی چشم با چای است.

افرادی که به بیماری یا عفونت‌های لبه پلک مبتلا هستند، بهتر است ابتدا با حوله گرم چند دقیقه لبه‌های پلک خود را گرم کنند و سپس با ماساژ دادن چربی‌ها و عفونت‌ها را از لبه پلک خارج کنند. این کار باعث می‌شود لبه‌های پلک شفاف و بی‌رنگ شود.

اما اگر حوله تمیز در دسترس نیست، می توان از چای گرم برای این منظور استفاده کرد. به این خاطر که چای به دلیل حالت انقباضی خود، التهابات و قرمزی چشم‌ها را برطرف می‌کند. توجه داشته باشید که شستشو با چای غیرعطری و دم کرده صورت بگیرد.

از دیگر راهکارهای مناسب برای حفاظت از چشم در برابر اثرات منفی آلودگی هوا باید به افزایش میزان رطوبت داخلی خانه اشاره کرد. اگر حتی هوای بیرون از خانه خشک و آلوده است، شما می‌توانید فضای داخلی خانه را مرطوب کنید. برای این منظور می‌توانید از دستگاه های رطوبت‌ساز، بخورهای سرد یا گرم و یا حتی از روش‌های سنتی همچون قرار دادن قابلمه پر از آب روی اجاق گاز بهره بگیرید. رطوبت به پاکسازی سینوس‌ها نیز کمک می‌کند.

در آخر توصیه می‌کنیم حتما عینک آفتابی به چشم بزنید. این کار باعث می‌شود تا میزان کمتری از آلاینده‌ها با سطح چشم، مژه و پلک‌ها تماس برقرار کنند.